موارد
مصرف: اين فرآوردهها براي درمانكوتاه مدت يبوست مصرف ميشوند.
مكانيسم
اثر: سنوزيدهاي B و A توسطباكتريهاي
روده بزرگ متابوليزه شده وتبديل بهمشتقات فعال Rhein - anthroneميگردند. اين تركيبات موجب تحريك وافزايش حركات
پريستالتيك روده و درنتيجه كاهش جذب آب و الكتروليتها شده وهمچنين ترشح
مايعات در روده بزرگ را ازطريق تحريك ترشح فعال كلرايد و مخاطافزايش ميدهند.
اثرات فوق احتمالا ناشياز افزايش بيوسنتز و آزادسازيپروستاگلاندينها است.
روغنهاي فرارموجود در گشنيز و زيره (موجود دربعضي از اين فراودهها) بهعلت
داشتناثرات آنتي اسپاسموديك مانع ايجاد درد وكرامپ شكمي ناشي از مصرف
سناميگردد.
اجزاء
فرآوردهها:
C-Lax: حاوي 600 ميليگرم برگ سنا (Cassia obovata)(معادل 15 ميليگرمسنوزيد B) و
100 ميليگرم دانه گشنيز (Coriandrum
sativum)ميباشد.
Herbilax:
حاوي 290 ميلي گرم پودربرگ
سنا (Cassia acutifolia) (معادل 2/5%سنوزيد A و
B) ميباشد.
Senalin:
از مخلوط گياهان زير تشكيلشده
است:
1.
برگ سنا50%
Cassia
angustifolia
2. دانه زيره سبز25%
Cuminum
cyminum
3. گل سرخ25%
Rosa
damascena
Senalin
7.5: حاوي:
1.
عصاره خشك برگ و ميوه سنا34/2%
Cassia
obovta
2. پودر گلبرگ گل سرخ15/1%
Rosa
damascena
3. اسانس رازيانه0/45%
Foeniculum
vulgare
Sennamed:
از عصاره خشك الكلي برگسنا
(Cassia angustifolia) (معادل 9ميليگرم سنوزيد B و A) تهيه شده است.
مواد
موثره:
هيدروكسي
آنتراسن گليكوزيدها (سنوزيدA و B) و روغنهاي فرار
(نظير لينالول،كورياندرول، كومينالدئيد و سيترال).
موارد
منع مصرف: اين فرآوردهها مانندساير ملينها در بيماران مبتلا بهتنگي
وانسداد روده و ايلئوم، دردهاي شكميناشناخته، خونريزي ركتوم با علتنامشخص،
بيماريهاي التهابي روده وآپانديسيت نبايد مصرف شود.
هشدارها:
1 ـ استفاده طولاني مدت ازملينهاي آنتراكينوني ايجاد وابستگيمينمايد.
2 ـ
بهعلت احتمال ترشح مشتقاتآنتراكينون در شيرمادر، مصرف اينفرآورده در
دوران شيردهي توصيهنميگردد.
3 ـ
دفع كليوي تركيبات آنتراكينوني موجبتغييررنگ ادرار (زرد قهوهاي بهقرمز)همراه
با افزايش pH آن ميگردد.
4 ـ
مصرف اين فرآوردهها در دورانبارداري، تنها هنگامي توصيه ميگردد كهرژيم
غذايي مناسب و ملينهاي فيبريموثر واقع نشدهاند.
5 ـ
ملينها در خردسالان (تا سن 6 سال)بجز با دستور پزشك نبايد مصرف شوند.
عوارض
جانبي: مصرف سنا ايجاد درد وكرامپهاي شكمي مينمايد وليفراوردههاي حاوي
دانه گشنيز و يا زيرهاحتمالا اين عارضه را ايجاد نمينمايند.
مصرف
طولاني مدت و دوزهاي بالاي اينفرآوردهها موجب از بين رفتن كاراييرودهها،
اسهال و از دست دادن آب والكتروليتها (بهويژه پتاسيم)، آلبومينوريو
هماتوري ميگردد. مقادير زياد سناممكن است ايجاد نفريت نمايد. در افراديكه
بهمدت طولاني از ملينهاي آنتراكينونياستفاده نمودهاند، پيگمانتاسيون
ملانوتيكمخاط روده (Melanosis
coli) مشاهده شدهاست.
البته 12 ـ 4 ماه پس از قطع مصرفدارو اين عارضه از بين خواهد رفت.
تداخلهاي
دارويي: اين داروها بهدليلتغيير رنگ و افزايش pH ادرار
ممكن استبا آزمايشهاي تشخيصي (مانند تعيينميزان اوروبيلينوژن ادرار و تعيين
ميزاناستروژن بهروش كوبر) تداخل نمايند.فراوردههاي حاوي سنا با داروهاي
پايينآورنده پتاسيم خون مانند مدرهايتيازيدي، آدرنوكورتيكوستروئيدها، ريشهشيرين
بيان و گليكوزيدهاي قلبي تداخلاثر داشته و احتمالا ايجاد اختلالات قلبي
وعصبي ـ عضلاني مينمايند.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ باتوجه بهاينكه اثراتسنا 10 ـ 8 ساعت پس از مصرف آن
ظاهرميگردد، بهتر است اين فرآوردهها درهنگام خواب مصرف شوند.
2 ـ
مصرف حداقل 8 ـ 6 ليوان آب در روزبراي كمك بهنرم شدن مدفوع و جلوگيرياز
كاهش آب بدن بيمار ضروري است. اينامر بهعلت خروج حجم زيادي از آب
بامدفوع اهميت دارد.
مقدار
مصرف: C-Lax: بهعنوان ملين دربزرگسالان، 2 ـ 1 قرص
در روز و دركودكان بالاتر از 6 سال، 1 ـ 0/5 قرص طبقدستور پزشك بهعنوان
مسهل: 3 ـ 2 قرصيكجا قبل از خواب.
Herbilax:
به عنوان ملين در
بزرگسالان 2كپسول در روز و در كودكان بالاتر از 6سال 1 كپسول در روز. براي
تخليه معده10 كپسول يكجا با دو ليوان آب.
Sennamed:
بزرگسالان: 2 ـ 1 قرص و
دركودكان 12 ـ 6 سال يك قرص هنگام خوابمصرف شود.
Senalin:
يك قاشق غذاخوري از
مخلوطسنالين را در يك ليوان آب جوش ريخته وپس از نيم ساعت آن را صاف
نموده قبل ازصبحانه مصرف ميشود. براي اجابتمزاج و تخليه سريع رودهها تا
دو برابرمقدار فوق را ميتوان مصرف نمود.
Senalin
7.5: به عنوان ملين
دربزرگسالان 4 ـ 1 قرص و در كودكان بالاتراز 6 سال 2 ـ 1 قرص در روز.
اشكال
دارويي:
C-Lax:
Tablet 750 mg
Herbilax:
Capsul 290 mg
Senalin:
Powder 40 g
Senalin
7.5: Dragee 500 mg
Sennamed:
Tablet 650 mg
موارد
مصرف: قطره شيرافزا جهت افزايششير مادر بكار ميرود و همچنين باعثبرطرف شدن
اختلالات گوارشي و آرامشطفل ميگردد.
مكانيسم
اثر: آنتول موجود در شيرافزااحتمالا بهعنوان آنتاگونيست رقابتيدوپامين عمل
كرده و موجب افزايش ترشحشير ميشود. قطره شيرافزا باداشتناثرات آنتي
اسپاسموديك بر روي عضلاتصاف موجب تسهيل خروج گازها از معدهشده در نتيجه
سبب برطرف شدناختلالات گوارشي و آرامش طفل ميگردد.
اجزاء
فرآورده: قطره شيرافزا از
عصاره
هيدروالكلي گياهان زير تهيه شدهاست:
1.
دانه رازيانه50%
Foeniculum
vulgare
2. دانه زيره سبز20%
Cuminum
cyminum
3. دانه شنبليه20%
Trigonella
foenum - graecum
4. اندام هوايي شويد10%
Anethum
graveolens
مواد
موثره: تريگونلين،نيكوتينيك اسيد وروغنهاي فرار. نظير آنتول، فنكون، كارونو
پاراسيمن
عوارض
جانبي: بامصرف اين فراوردهاحتمال بروز واكنشهاي آلرژيك وجوددارد.
تداخلهاي
دارويي: شنبليله موجود در اينفرآورده باعث كاهش قندخون ميگردد.بنابراين
احتمال دارد با داروهاي پايينآورنده قندخون تداخل نمايد.
مقدار
مصرف: روزانه 3 نوبت، هر بار
30 ـ
20 قطره در يك فنجان آب سرد با كميقند بعد از غذا مصرف شود.
اشكال
دارويي:
Drop: 30
ml
موارد
مصرف: كپسول تاناميگرن به عنوانپيشگيري كننده حملات ميگرني بكارميرود.
مكانيسم
اثر: گياه موجود در اين فرآوردهاحتمالا از طريق مهار آزادسازيگرانولهاي حاوي
سروتونين از پلاكتها وگلبولهاي سفيد خون اثر پيشگيري ازميگرن را ظاهر ميسازد.
همچنين درآزمايشات Invitro عصاره اين گياه موجبمهار آزادسازي
پروستاگلاندينها (بامكانيزمي متفاوت از مكانيزم مهارسيكلواكسيژناز) ميگردد.
اجزاء
فرآورده: كپسول تاناميگرن حاوي125 ميلي گرم پودر گياه Chrysanthemumparthenium (معادل حداقل 0/2%پارتنوليد) ميباشد.
مواد
موثره: سزكويي ترپن لاكتونها (بويژهپارتنوليد).
منع
مصرف: در حاملگي و شيردهي وكودكان زير دو سال و افرادي كه به گياهانتيره
كاسني (Compositae) نظير بابونهحساسيت دارند نبايد مصرف
شود.
هشدارها:
1 ـ در صورت بروز زخمهايدهاني مصرف دارو قطع گردد.
2 ـ
اين فرآورده نبايد بيشتر از 4 ماهمصرف گردد (مگر با دستور پزشك).
عوارض
جانبي: با مصرف اين فرآوردهاحتمال بروز خشكي و زخم دهان،ناراحتيهاي
گوارشي (درد شكمي، سوءهاضمه، تهوع و...) و درماتيت تماسيوجود دارد.
نكات
قابل توصيه:
از
آنجايي كه تاناميگرن به طورپروفيلاكتيك عمل مينمايد، بايستي بهطور مرتب
و روزانه يك كپسول مصرفگردد.
مقدار
مصرف: روزانه 2 ـ 1 كپسول بعد ازغذا مصرف شود (اثرات مثبت دارو 8 ـ 4هفته
بعد از مصرف ظاهر ميگردد).
اشكال
دارويي:
Capsul:
125 mg
موارد
مصرف: شربت تيميان بهعنوانضدسرفه و خلط آور بكار ميرود.
مكانيسم
اثر: اثرات خلطآور و ضدسرفهآويشن احتمالا مربوط بهفلاونوييدها
و
روغنهاي فرار (تيمول و كارواكرول)
آن
ميباشد. همچنين براي روغنهاي
فرار
اكاليپتوس (اكاليپتول)، رازيانه(آنتول)، مرزه (كارواكرول) نيز
اثرات
خلطآور و ضدسرفه گزارش شدهاست.
اجزاء
فرآورده: شربت تيميان از عصارههيدورالكلي گياهان زير تهيه شده است:
1.
برگ آويشن19%
Thymus
vulgaris
2. برگ اكاليپتوس5%
Eucalyptus
globulus
3. برگ مرزه7%
Satureja
hortensis
4. دانه رازيانه0/5%
Foeniculum
vulgare
مواد
موثره: فلاونوييدها و روغنهاي فرارنظير تيمول، اكاليپتول، آنتول، فنكون
وكارواكرول.
منع
مصرف: بهدليل وجود ساكاروز نبايددر افراد ديابتيك مصرف شود.
هشدارها:
ايمني مصرف اين فرآورده دردوران بارداري و شيردهي بهاثباتنرسيده است.
عوارض
جانبي: تيمول موجود در اينفرآورده ممكن است باعث تحريك غشامخاطي گردد. بهدليل
وجود آنتول
احتمال
بروز واكنشهاي آلرژيك
(درماتيت
تماسي) در افراد حساس وجوددارد.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان:
2 ـ 1 قاشق سوپخوري 3 باردر روز مصرف شود.
كودكان:
يك قاشق سوپخوري و در اطفالزير 6 سال يك قاشق مرباخوري 3 بار درروز مصرف
شود.
اشكال
دارويي:
Syrup:
120 ml
موارد
مصرف:
فراوردههاي
حاوي والرين در تنشهايعصبي، اضطراب و بي خوابي بكار ميروند.
مكانيسم
اثر: والريك به عنوان دارويمضعف سيستم اعصاب مركزي (CNS)عمل
ميكند. والرينيك اسيد سنبل الطيباحتمالا باعث وقفه در سيستم آنزيميمسئول
كاتابوليسم گابا (GABA) ميشود.همچنين مالتول و اتيل مالتول گل
ساعتياحتمالا داراي اثرات آرامبخش رويسيستم اعصاب مركزي (CNS) ميباشند.
اجزاء
فرآوردهها:
Valeric:
از عصاره ريشه وريزوم سنبلالطيب
(Valeriana officinalis) به
ميزان
15% و عصاره برگ بادرنجبويه(Melissa
officinalis) به ميزان 5%
تهيهشده است.
Valiflor:
از عصاره ريشه وريزوم
سنل
الطيب (Valeriana officinalis)
به
ميزان 33% و عصاره گل ساعتي(Passiflora
incarnata) به ميزان 9/9%
تهيهشده است.
Valerian:
از پودر ريشه و ريزوم سنبلالطيب
(Valeriana officinalis) به ميزان350 ميلي گرم تهيه شده است.
مواد
موثره: Valeric: والرينيك اسيد،والپوترياتها، روغنهاي
فرار نظير سيترالو سيترونلال.
Valiflor:
مالتول و اتيل مالتول،
والرينيكاسيد، والپوترياتها، آلكالوييدهاي هارمانو هارمالين.
Valerian:
والرينيك اسيد، والپوترياتها.
هشدارها:
1 ـ مصرف مقادير زياد اينفرآوردهها ممكن است ايجاد خوابآلودگي نمايد.
بنابراين هنگام رانندگي ياكار با ابزاري كه به هوشياري كامل نيازدارند،
احتياط شود.
2 ـ
ايمني مصرف اين فرآوردهها در دورانبارداري و شيردهي به اثبات نرسيده است.
تداخلهاي
دارويي: مصرف اين فرآوردههاموجب تشديد اثر ساير داروهايآرامبخش ميگردد.
مقدار
مصرف: Valeric: يك پيمانه (15 ميليليتر) نيم ساعت قبل
از خواب و در صورتلزوم يك تا دو پيمانه در روز مصرف شود.
Valiflor:
به عنوان آرامبخش روزي 3
بار،هر بار 2 ـ 1 قرص و به عنوان خواب آور
2 ـ 1
قرص قبل از خواب.
Valerian:
روزي سهبار هر بار 2ـ1كپسول.
اشكال
دارويي:
Valeric:
Syrup 120 ml
Valiflor:
Tablet 600 mg
Valerian:
Capsul 350 mg
موارد
مصرف: ويتاگنوس جهت رفعاختلالات قاعدگي و اختلالات يائسگي بهكار ميرود.
مكانيسم
اثر: مكانيسم اثر دقيق اينفرآورده به اثبات نرسيده است ولي به نظرميرسد
گياه پنج انگشت با اثر بر محورهيپوتالاموس ـ هيپوفيز اثر خود را اعمالميكند.
اين گياه باعث كاهش آزاد شدنFSH
و افزايش آزاد شدن LH و پرولاكتيناز هيپوفيز ميگردد.
مطالعات
نشان داده است كه گياه پنجانگشت حاوي تركيبات استروژنيكنميباشد و
مستقيم بر روي تخمدانهاتاثير نميگذارد.
اجزاء
فرآورده: ويتاگنوس حاوي 90 ـ 80ميلي گرم عصاره خشك گياه پنج انگشتVitex agnus - castus ميباشد.
مواد
موثره: مواد موثره گياه پنج انگشتبهطور دقيق تعيين نگرديده است وليعصاره
اين گياه حاوي فلانوييدها(كاستيسين)، ايريدوئيد گلايكوزيدها(آكوبين و
آگنوزيد) و روغنهاي فرارميباشد.
منع
مصرف: اين فرآورده با توجه به اثراتهورموني آن در دوران بارداري ممنوعيتمصرف
دارد.
عوارض
جانبي: در اكثر مطالعات انجام
شده
عوارض جانبي با مصرف اين دارومشاهده نگرديده است ولي به صورت
نادرگزارشاتي مبني بر بروز واكنشهايآلرژيك، سردرد و افزايش خونريزي دردوران
قاعدگي وجود دارد.
تداخل
دارويي: اين دارو ممكن است باداروهاي ضد بارداري خوراكي وهورموني تداخل
نمايد.
مقدار
مصرف: روزانه 40 قطره از دارو رادر كمي آب يا آبميوه ريخته و نيم ساعتقبل
از صبحانه (با معده خالي) مصرفشود.
اشكال
دارويي:
Drop: 30
ml
موارد
مصرف: اين فراوردهها در پيشگيرياز بيماري مسافرت مصرف ميشوند.
مكانيسم
اثر: مكانيسم اثر زنجبيل درپيشگيري از بيماري مسافرت مشخصنيست. به نظر ميرسد
كه با تاثير موضعيبر مجاري گوارشي اثر خود را اعمالميكند.
اجزاء
فراوردهها: Gingitone: حاوي
365
ميلي گرم پودر ريشه زنجبيلZingiber
officinale ميباشد.
Zintoma:
حاوي 250 ميلي گرم
پودرريشه زنجبيل Zingiber
officinaleميباشد.
مواد
موثره: روغنهاي فرار نظير زينجيبرنو بتابيزابولن، اولئورزينهايي
نظيرهمولوگهاي جينجرول و شوگاال.
هشدارها:
ايمني مصرف اين فرآوردهها دردوران بارداري و شيردهي به اثباتنرسيده است.
تداخلهاي
دارويي: از آنجا كه گزارش
شده
است زنجبيل داراي اثراتكارديوتونيك و ضد فعاليت پلاكتي و
پايين
آورنده قند خون ميباشد، لذامصرف مقادير زياد اين فرآوردهها ممكناست با
درمانهاي قلبي، پايين آورنده قندخون و ضد انعقاد تداخل نمايد.
مقدار
مصرف: در بزرگسالان و كودكانبالاي 6 سال: 2 كپسول نيم ساعت قبل ازشروع
مسافرت و سپس هر 4 ساعت يكبار2 كپسول مصرف شود.
اشكال
دارويي:
Gingitone:
cap 365 mg
Zintoma:
cap 250 mg