موارد
مصرف: هايپيران در درمانافسردگي، بيخوابي، اضطراب، سردردهاي عصبي، سر
دردهاي دورانقاعدگي و ميگرن بهكار ميرود.
مكانيسم
اثر: گياه هايپريكوم بهدليل داشتنهايپريسين و فلاونوييدها داراي اثراتآرامبخش،
مسكن و ضداضطرابميباشد. هايپريسين از طريق مهار آنزيممنوآمين اكسيداز موجب
بروز اثرضدافسردگي ميگردد. عصاره گياههايپريكوم ميتواند ميزان اكسيژن
سلوليرا افزايش دهد.
اجزاء
فرآورده: هايپيران از عصارههيدروالكلي گياه علف چاي
(Hypericum Perforatum) تهيه شده استكه هر ميليليتر آن حاوي
0/25 ميليگرمهايپريسين ميباشد.
مواد
موثره: هايپريسين، پزودوهايپريسينو فلاونوييدهاي هايپيرين، كورستين،ايزوكورستين
و روتين.
هشدارها:
ايمني مصرف اين فرآورده دردوران بارداري و شيردهي بهاثباتنرسيده است.
عوارض
جانبي: با مصرف اين فرآوردهاحتمال بروز واكنشهاي آلرژيك وحساسيت بهنور
وجود دارد.
تداخلهاي
دارويي: مصرف مقادير بيش ازمقدار مصرف درماني ممكن است با سايرداروهاي
مهاركننده منوآمين اكسيدازتداخل نمايد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ رنگ دارو پس ازافزودن آب بهعلت تغيير حلاليت، تغييرميكند.
2 ـ
پس از مصرف دارو از قرار گرفتن بيشاز حد در معرض نور و يا آفتاب شديدخودداري
گردد.
3 ـ
بهتر است دارو قبل از غذا مصرف
شود.
4 ـ
مصرف دارو در روزهاي اول ممكناست باعث ايجاد ناراحتيهاي گوارشي و ياتشديد
سردرد گردد كه حداكثر پس از دوتا چهار هفته از بين ميرود.
مقدار
مصرف: بزرگسالان روزي 3 ـ 2 بار،هر بار 30 ـ 20 قطره و در كودكان بالاتر ازسه
سال روزي 2 بار، هر بار 15 ـ 10 قطرهدر نصف ليوان آب و يا آب ميوه مصرفميشود.
اشكال
دارويي:
Drop: 30
ml
موارد
مصرف: كرم كاميل در درمانالتهابات پوستي، آزردگيهاي جلدي ناشياز خراشها و
بريدگيهاي سطحي، خشكي وتركهاي پوست بهكار ميرود.
مكانيسم
اثر: فعاليت ضدالتهابي عصارهبابونه بيشتر بهواسطه تركيبات ماتريسين(پيشتاز
كامازولن)، بيزابولول واكسيدهاي آن بوده كه عمدهترين تركيباتموجود در
عصاره را تشكيل ميدهند. اينفعاليت بهعمل آنتياكسيدان آنها نسبتداده شده
است. عصاره بابونه احتمالاموجب وقفه سيكلواكسيژناز وليپواكسيژناز شده، در
نتيجه توليدپروستاگلاندينها و لوكوترينها را متوقفمينمايد. آپيژنين موجود در
عصارهبابونه احتمالا موجب مهار آزادسازيهيستامين نيز ميگردد.
اجزاء
فرآورده: كرم كاميل حاوي 5%
عصاره
آبي و 0/5% اسانس بابونه(Matricaria
chamomilla) ميباشد.
مواد
موثره: روغنهاي فرار نظير
كامازولن،
آلفا ـ بيزابولول و فلاونوئيد
آپي
ژنين.
موارد
منع مصرف: اين فرآورده در افرادحساس به بابونه منع مصرف دارد.
عوارض
جانبي: در افراد حساس احتمالبروز واكنشهاي آلرژيك (در ماتيتتماسي) وجود
دارد.
نكات
قابل توصيه: از تماس دارو با چشم وساير مخاط خودداري شود.
مقدار
مصرف: روزي 4 ـ 2 بار در موضعماليده شود.
اشكال
دارويي:
Cream:
30 g
موارد
مصرف: لاگزاريسين بهعنوان مسهلجهت آمادهسازي كولون و ركتوم برايانجام
مطالعات راديوگرافي و آمادگي قبلاز اعمال جراحي بهكار ميرود.
مكانيسم
اثر: روغن كرچك در روده كوچكتوسط آنزيمهاي ليپاز پانكراس هيدروليزشده و بهگليسرول
و ريسينولئيك اسيدتبديل ميشود. ريسينولئيك اسيد مانندساير سورفكتانتهاي
آنيونيك بااثر مستقيمروي عضلات صاف روده كوچك، باعثافزايش حركات
پريستالتيك روده و كاهشجذب آب و الكتروليتها ميشود. اين اثراحتمالا ناشي
از تحريك شبكه عصبيداخل ديوارهاي ميباشد.
اجزاء
فرآورده: لاگزاريسين حاوي روغنكرچك ميباشد كه با اسانسهاي مختلف(اسانس
پرتقال و وانيلين) معطر شده است.
مواد
موثره: تري گليسيريد ريسينولئيكاسيد و ايزوريسينولئيك اسيد.
منع
مصرف: 1 ـ اين فرآورده مانند سايرملينها، در دردهاي شكمي با علتنامشخص،
انسداد روده، آپانديسيت و يانشانههاي آن، تهوع، استفراغ و حساسيتبهروغن
كرچك نبايد مصرف شود.
2 ـ روغن
كرچك طي بارداري بهعلت ايجادپرخوني در ناحيه لگن كه ممكن است باعثشروع
واكنشهاي تحريكي رحم شود منعمصرف دارد.
هشدارها:
1 ـ لاگزاريسين در دورانقاعدگي بايد بااحتياط مصرف شود.
2 ـ
ملينها در خردسالان (تا سن 6 سالگي)بهجز بادستور پزشك نبايد مصرف شوند.
عوارض
جانبي: كرامپ، اسهال، آروغ زدن،تهوع، تحريك پوست اطراف ناحيه مقعد
وبثورات جلدي از عوارض جانبي داروهستند.
نكات
قابل توصيه: مصرف حداقل 8 ـ 6ليوان آب در روز براي كمك بهنرم شدنمدفوع
و جلوگيري از كاهش آب بدن بيمارضروري است.
مقدار
مصرف: ابتدا محتوي شيشه را با آبجوش پركرده، خوب تكان داده وامولسيون
شيري رنگ حاصل مصرفميشود. بزرگسالان 60 ـ 15 ميليليتر و دركودكان بالاتر
از دو سال 15 ـ 5 ميليليترمصرف ميشود.
اشكال
دارويي:
Oil For
Emulsion: 60 ml
موارد
مصرف: قرص مكيدني ليكوفار بهعنوان ضد التهاب فارنژ، خلط آور و ضدسرفه به
كار ميرود.
مكانيسم
اثر: گليسيريزين و گليسيريتينيكاسيد موجود در عصاره شيرين بيان،احتمالا با
تاثير برگيرندههايگلوكوكورتيكوييدي روي فعاليتاستروييدهاي آندوژن تاثير ميگذارند
ودر كبد و كليه از تبديل كورتيزول بهكورتيزون جلوگيري ميكنند. همچنينتركيبات
موجود در عصاره شيرين بياناحتمالا موجب وقفه ليپواكسيژناز،سيكلواكسيژناز و
كاهش فعاليت اسيدآراشيدونيك ميگردند. اسانسهاي موجوددر فرآورده داراي اثرات
ضد سرفه، ضددرد و آنتي سپتيك ميباشند.
اجزاء
فرآورده: قرص مكيدني ليكوفار حاوي
1.
عصاره خشك شيرين بيان51/2 ميليگرم
Glycyrrhiza
glabra
2. اسانس اكاليپتوس1/07 ميليگرم
Eucalyptus
sp
3. فلفل قرمز0/14 ميليگرم
Capsicum
sp
4. منتول6/3 ميليگرم
Menthol
مواد
مؤثره: گليسيريزين، گليسيريتينيكاسيد، روغنهاي فرار (نظير منتول،اكاليپتول)
و كاپسي سين.
منع
مصرف: به دليل وجود ساكاروز نبايددر افراد ديابتيك مصرف شود.
هشدارها:
1 ـ مصرف مقادير زياد اينفرآورده در بيماران قلبي ـ عروقي (به دليلاثرات
مينرالوكورتيكوييدي شيرين بيان)توصيه نميگردد.
2 ـ
ايمني مصرف اين فرآورده در دورانبارداري و شيردهي به اثبات نرسيده است.
عوارض
جانبي: مصرف طولاني مدت ومقادير زياد اين فرآورده ممكن است سبببروز اثرات
مينرالوكورتيكوييدي (احتباسآب و سديم و افزايش دفع پتاسيم) گردد. بهدليل
وجود منتول و كاپسي سين در اينفرآورده احتمال بروز واكنشهاي آلرژيكو
تحريك مخاط در افراد حساس وجوددارد.
تداخلهاي
دارويي: مصرف همزمانفرآوردههاي حاوي شيرين بيان باكورتيكوستروئيدها و
داروهاي هورموني(با اثرات استروژني و آنتي استروژني)بايد با احتياط صورت
گيرد.
نكات
قابل توصيه: ليكوفار در التهابهايناشي از عفونت مخاط گلو به تنهايي
موثرنميباشد. بنابراين توصيه ميگردد طبقنظر پزشك همراه با آنتي بيوتيك
مناسبمصرف شود.
مقدار
مصرف: روزي 3 بار، هر باز 2 ـ 1قرص مكيده ميشود.
اشكال
دارويي:
Lozenge:
700 mg
موارد
مصرف: منتول مايع بهعنوانضداحتقان بيني و جهت برطرف نمودندردهاي موضعي،
بهخصوص در ناحيهسر، صورت و گردن بكار ميرود.
مكانيسم
اثر: منتول در غلظتهاي كم بهطورانتخابي انتهاي اعصاب حسي مربوطبهسرما را
تحريك كرده و بنابر اين، باعثاحساس سرما ميشود.
اين
دارو داراي اثر ضد درد موضعيميباشد. منتول در غلظتهاي زياد علاوه براين اثر
نه تنها باعث تحريك حس گرما ودرد ميشود، بلكه ممكن است سبب تحريكموضعي
نيز شود. مصرف دارو بر رويپوست باعث گشادشدن عروق و ايجاداحساس سرما ميشود
و بهدنبال آن اثرضد درد ظاهر ميگردد.
اجزاء
فرآورده: منتول مايع از اسانس گياهنعناع (Mentha spicata) بهميزان 5% تهيهشده است.
مواد
موثره: روغنهاي فرار نظير منتول وكارون.
هشدارها:
مصرف اين فرآورده در بينينوزادان خطرناك است و ممكن است باعثكلاپس شود.
عوارض
جانبي: احتمال بروز واكنشهايآلرژيك در افراد حساس وجود دارد.
نكات
قابل توصيه: از استنشاق بيش از حداين فرآورده اجتناب گردد.
مقدار
مصرف: بهعنوان ضداحتقان بيني3ـ2 قطره در پشت لب و بهعنوان ضد دردموضعي
10 ـ 5 قطره در موضع ماليدهميشود.
اشكال
دارويي:
Drop: 15
ml
موارد
مصرف: اين فرآوردهها در زخم معدهو اثني عشر، گاستريت و درد معده بهكارميروند.
مكانيسم
اثر: تركيبات فلاونوييدي گياهشيرين بيان احتمالا با تاثير بر مخاط معده،سد
مخاطي را نسبت به تأثير اسيد معدهتقويت مينمايد. بهنظر ميرسد اين
اثرمشابه كربنوكسولون بوده و با تداخل درسنتز پروستانوئيد معده موجب افزايشتوليد
مخاط و جريان خون مخاطي ميگردد.
گليسيريزين
و گليسيريتيك اسيد تمايلنسبي به اتصال بهگيرندههايگلوكوكورتيكوئيدي و
مينرالوكورـتيكوئيدي را دارند و احتمالا با تأثير بر اينگيرندهها، روي فعاليت
استروئيدهايآندوژن تأثير ميگذارند (در فرآوردههايد ـ گليسريزينه شده اين
احتمال كمترميباشد).
همچنين
اين تركيبات با مهار آنزيمي
در
كبد و كليه از تبديل كورتيزول بهكورتيزون جلوگيري ميكنند. تركيباتموجود در
عصاره شيرين بيان احتمالاموجب وقفه ليپواكسيژناز،سيكلواكسيژناز و كاهش
فعاليت اسيدآراشيدونيك ميگردند.
گل
بابونه و بومادران موجود درشيرينوش با خاصيت ضدالتهابي در بهبودزخم معده و
اثنيعشر موثر ميباشند.
روغنهاي
فرار و تركيبات موجود دررگليس معطر با داشتن اثراتآنتياسپاسموديك بر روي
عضلات صافموجب كاهش انقباضات روده و تسهيلخروج گازها از معده ميشوند.
گل
هميشه بهار و ختمي موجود دررگليسيدين با داشتن موسيلاژ، فلاونوييدو ساير مواد
موثره داراي اثرات نرم كننده،كاهش دهنده تحريكات، ضد التهاب خفيفو
التيام بخش ميباشند.
اجزاء
فرآوردهها:
Shirinoosh:
از مخلوط گياهان زيرتشكيل
شده است:
1.
ريشه شيرين بيان50%
Glycyrrhiza
glabra
2. گل بابونه33%
Matricaria
chamomilla
3. سر شاخههاي گلدار بومادران17%
Achillea
millefolium
Reglis
Moattar: از مخلوط گياهان
زيرتشكيل شده است:
1.
عصاره خشك شيرين بيان83/3%
Glycyrrhiza
glabra
2. پودر ريشه شيرين بيان15/2%
Glycyrrhiza
glabra
3. زيره سبز0/34%
Cuminum
cyminum
4. رازيانه0/69%
Foeniculum
vulgare
5. گل ختمي0/34%
Althaea
officinalis
D -
Reglis: حاوي 380 ميليگرم
عصارهشيرين بيان (Glycyrrhiza glabra)ميباشدكه مقدار گليسريزين آن تا حد كمتر از 3%كاهش
داده شده است.
Reglisidin:
حاوي 400 ميليگرم عصارهشيرين
بيان (Glycyrrhiza glabra)(كه مقدارگليسيريزين آن تا حد كمتر از 3% كاهش دادهشده
است)، 50 ميليگرم عصاره گل هميشهبهار (Calendula officinalis) و 50 ميليگرمپودر ريشه ختمي (Althaea officinalis)ميباشد.
مواد
موثره:
:Shirinoosh فلاونوييد گليكوزيدهايينظير ليكوئي رتين،
ايزوليكوئي رتين ورامنوليكوئي رتين و مشتقات كومارين(هرنيارين)، گليسيريزين،
گليسيريتنيكاسيد، آلكالوييد آكيلئين و روغنهاي فرارنظير كامازولن.
:Reglis Moattar گليسيريزين وگليسيريتنيك اسيد،
فلاونوييدگليكوزيدهايي نظير ليكوئي رتين،ايزوليكوئي رتين و رامنوليكوئي رتين
ومشتقات كومارين (هرنيارين)، روغنهايفرار (آنتول، كومينيك آلدئيد).
:D - Reglis فلاونوييد گليكوزيدهايي نظيرليكوئي رتين،
ايزوليكوئي رتين ورامنوليكوئي رتين و مشتقات كومارين(هرنيارين).
:Reglisidin فلاونوييد گليكوزيدهايي نظيرليكوئي رتين،
ايزوليكوئي رتين ورامنوليكوئي رتين و مشتقات كومارين(هرنيارين) فلاونوييد،
فيتوسترول وموسيلاژ.
منع
مصرف: فرآوردههاي د ـ گليسريزهنشده در بيماران قلبي ـ عروقي (بهدليلاثرات
مينرالوكورتيكوئيدي) نبايد مصرفشود.
هشدارها:
1 ـ اين فرآوردهها در بيمارانكليوي بايد با احتياط مصرف شود.
2 ـ
عصاره تام شيرين بيان داراي اثراتاستروژنيك و استروئيدي بوده و باعثافزايش
فشارخون در زمان بارداري وتحريك فعاليت رحم در حيواناتآزمايشگاهي ميگردد،
بنابراين مصرفاين فرآوردهها دارو در دوران بارداري وشيردهي توصيه نميگردد.
عوارض
جانبي: مصرف مقادير زياد وطولاني مدت (بيش از 6 هفته و بيش از 60گرم در
روز) فرآوردههاي حاوي شيرينبيان سبب بروز علايم زيادي آلدوسترونميشود.
عصاره
توتال شيرين بيان به علت داشتناثرات مينرالوكورتيكوئيدي سبب احتباسبرگشتپذير
آب و سديم شده، دفع پتاسيمرا افزايش ميدهد. عصاره د ـ گليسيريزهشيرين
بيان معمولا اين اثرات را نداشتهولي توصيه ميگردد اين فرآوردهها درافرادي
كه مشكلات قلبي عروقي و يا فشارخون بالا دارند با احتياط مصرف شود.
تداخلهاي
دارويي: مصرف همزمانفرآوردههاي حاوي شيرين بيان باكورتيكوستروئيدها و
داروهاي هورموني(با اثرات استروژني و آنتياستروژني) بايدبا احتياط صورت
گيرد.
مقدار
مصرف:
Shirinoosh:
روزي 3 بار، هر بار 2 ـ
1قاشق مرباخوري از پودر را در يك ليوانآب جوش ريخته و بهمدت 15 دقيقه دمكرده
و پس از صاف نمودن، نيمساعت قبلاز غذا مصرف شود.
Reglis
Moattar: روزي 3 بار، قبل
از غذاهربار يك قاشق چايخوري از فرآورده دريك فنجان آب جوش ريخته و پس
ازسردشدن مصرف شود.
D -
reglis: در زخم معده 2 قرص،
3 بار درروز مصرف شود. در زخم اثني عشر اينمقدار را ميتوان در صورت لزوم
تا 2قرص، 6 بار در روز افزايش داد.
Reglisidin:
2 ـ 1 قرص 3 بار در روز قبلاز
هر وعده غذايي مصرف ميشود. اينمقدار را ميتوان با نظر پزشك تا 12 قرصدر
روز افزايش داد.
اشكال
دارويي:
A:
Liquorice Products
Shirinoosh:
Powder 40 g
Reglis
moattar: Powder 70 g
B: D -
Glycyrrhizinated Products
D -
Reglis: Tablet 650 mg
Reglisidin:
Tablet 600 mg
موارد
مصرف: اين فرآوردهها در حساسيتو خارش گلو، سرفه و نفخ معده بهكارميروند.
مكانيسم
اثر: روغنهاي فرار موجود درقرص ماسومينت ومنتازين با داشتن اثراتآنتياسپاسموديك
و كاهش تونوساسفنگتر تحتاني مري موجب تسهيل خروجگازها از معده ميشود.
منتول موجود دراسانس نعناع در غلظتهاي كم بهطور انتخابيانتهاي اعصاب حسي
مربوط بهسرما راتحريك كرده بنابراين باعث احساس سرماميشود. بهعلاوه داراي
اثرات ضد دردموضعي نيز ميباشد. اثر ضد درد موضعيمنتول علت احتمالي مصرف آن
بهعنوانداروي ضدسرفه ميباشد. همچنين تركيباتموجود در شيرين بيان، داراي
اثراتنرمكننده و خلطآور ميباشند.
اجزاء
فرآوردهها:
Masumint:
حاوي 0/5% اسانس نعناع(Mentha piperita) و 5% عصاره شيرينبيان (Glycyrrhiza
glabra)ميباشد.
Menthazin:
حاوي 0/25% اسانس نعناع(Mentha piperita)، 0/25% اسانس
رازيانه(Foeniculum vulgare) و 5% عصارهشيرين بيان (Glycyrrhiza glabra)ميباشد.
مواد
موثره:
:Masumint روغنهاي فرار (نظير منتول)،گليسيريزين، فلاونوييد
گليكوزيدهايليكويي رتين و ايزوليكويي رتين.
:Menthazin روغنهاي فرار نظير منتول،آنتول و فنكون،
گليسيريزين،فلاونوييدگليكوزيدهاي ليكويي رتين وايزوليكويي رتين.
منع
مصرف: بهدليل داشتن ساكاروز، درافراد مبتلا به ديابت نبايد مصرف شود.
هشدارها:
1 ـ مصرف مقادير زياد اينفرآوردهها در بيماران قلبي ـ عروقي(بهدليل اثرات
مينرالوكورتيكوييدي)توصيه نميگردد.
2 ـ
ايمني مصرف اين فرآوردهها در دورانبارداري و شيردهي بهاثبات نرسيده است.
عوارض
جانبي: بهدليل وجود اسانس نعناعدر اين فرآوردهها، احتمال بروزواكنشهاي
آلرژيك در افراد حساس وجوددارد. مصرف طولاني مدت اين فرآوردههاممكن است
سبب بروز اثراتمينرالوكورتيكوييدي (احتباس آب وسديم، افزايش دفع پتاسيم)
گردد.
مقدار
مصرف: هر 3 ـ 2 ساعت يك قرصجويده يا مكيده ميشود.
اشكال
دارويي:
Tablet:
500 mg